تیتر خبرها

آغاز محاصره اقتصادی ایران توسط آمریکا1 خرداد 1359

آغاز محاصره اقتصادی ایران توسط آمریکا1 خرداد؛

کارتر هنگام امضای بلوکه کردن اموال ایران
کارتر هنگام امضای بلوکه کردن اموال ایران

تاریخ انتشار: يكشنبه, 1389/03/02

imagesCAR28SP2

اول خرداد 1359

«من اعتقادم این است که اگر ما در محاصره اقتصادی ده سال، پانزده سال واقع بشویم، شخصیت خودمان را پیدا می کنیم. وقتی این احساس پیدا شد در یک ملتی که من خودم باید هر چیز می خواهم تهیه کنم، دیگران به من نمی دهند، مغزها به راه می افتد. این محاصره اقتصادی را که خیلی از آن می ترسند من یک هدیه ای می دانم برای کشور خودمان …. مهم این است که ما بفهمیم دیگران به ما چیزی نمی دهند.»[1]                      امام خمینی (ره)

پس از پیروزی انقلاب، دولت آمریکا به دخالتهای خود در امور داخلی ایران اسلامی ادامه داد. در آبانماه سال 1358، که شاه ظاهراً برای درمان به آمریکا رفت، روابط جمهوری اسلامی با آمریکا بسیار بحرانی شد. ملت ایران ضمن محکوم نمودن اقدامات آمریکا به دلیل حمایت از رژیم محمد رضا پهلوی خواستار استرداد وی جهت محاکمه شد، اما آمریکا این درخواست را رد کرد.

به دنبال رد این خواسته، سفارت آمریکا در 13 آبان (در نوامبر 1979) به تصرف «دانشجویان پیرو خط امام» درآمد و کلیه کارکنان آن که عوامل و جاسوسان آمریکا بودند به گروگان گرفته شدند.

دولت آمریکا نیز متقابلاً به اقداماتی نظیر تحریک ایادی داخلی وابسته به خود، ایجاد محدودیتهای شدید برای دانشجویان ایرانی در آمریکا، فشارهای سیاسی از طریق سازمان ملل متحد و محاصره اقتصادی جمهوری اسلامی ایران دست یازید. شیطان بزرگ که به ایرانِ پس از انقلاب به چشم همان ایران زمان ستمشاهی می نگریست، در اول خرداد 1359، به حربه تحریم اقتصادی توسل جست؛ و دنیا را به تحریم اقتصادی ایران فرا خواند. اما محاصره اقتصادی دیگر حربه ای نبود که بتوان از آن به عنوان یک سلاح مطمئن استفاده کرد. طرق مختلفی برای شکستن این محاصره ها وجود داشت. تضادهای عمده ای در جهان سرمایه داری و سوسیالیستی بود که ایران اسلامی می توانست به راحتی از آن بهره ببرد و اثرات یک تحریم همه جانبه اقتصادی را خنثی کند. گره خوردن منافع امپریالیستها به نفت خاورمیانه و ایران، تمام آنها را از اعمال این روشها علیه ایران باز می داشت. در جهان سوم، جمهوری اسلامی ایران دوستان خوبی داشت که می توانستند نیازمندیهای ایران را بر طرف سازند.

از سوی دیگر تحریم اقتصادی ایران از سوی کشورهای غربی، اقتصاد داخلی آنها را نیز دچار رکود و تورم می کرد، و آنچه که در این میان آمریکا می کوشید از افکار عمومی جهان مخفی نگهدارد، علت اصلی گروگانگیری در ایران بود.

بلوک شرق ضمن حمایت از خواسته های به حق ایران، مصونیت دیپلماتها و روابط دیپلماتیک را مورد تأیید قرار دادند؛ و به طور ضمنی عمل گروگانگیری را محکوم ساختند. این عمل نشن داد که برای کشورهای بلوک شرق نیز مفهوم خواسته های بحق ایران قابل درک نیست. سرانجام در ژانویه 1981، گروگانهای آمریکایی آزاد شدند.

به دنبال مسأله گروگانگیری، آمریکا از طریق عراق جنگ نابرابری را به ایران اسلامی تحمیل کرد و نیز با بلوکه کردن داراییهای ایران در بانکهای جهانی بخصوص در بانکهای آمریکا بر فشار اقتصادی افزود.

مجسمه آزادی نماد جهانخواری و در بند کشیدن منافقانه و فریبکارانه مردم جهان
مجسمه آزادی نماد جهانخواری و در بند کشیدن منافقانه و فریبکارانه مردم جهان

همسویی بازار مشترک اروپا با آمریکا

ایالات متحده با متحدین اروپای غربی خود و ژاپن در رأس جهان سرمایه داری قرار دارند، و با همه اختلافاتی که از حیث جذب منافع اقتصادی با یکدیگر دارند، در عین حال منافع مشترک آنها ایجاب می کند که از منفعت کوچکتر صرفنظر و کشور یا کشورهایی را قربانی مطامع سیاسی و اقتصادی خود کنند. در خصوص محاصره اقتصادی ایران، دیگر کشورهای غربی از جمله فرانسه، انگلیس و حتی آلمان و ژاپن نیز خواست آمریکا را ملحوظ داشتند و از انجام تعهدات خود در اجرای پروژه های بسیاری سرباز زدند.

در طول 8 سال جنگ تحمیلی همواره آمریکا و کشورهای بازار مشترک، ایران را در تنگنا قرار داده، و از معامله مستقیم خودداری می کردند. حتی در مواردی از فروش و ارسال داروهای مورد نیاز به ایران امتناع می کردند. لیکن رفته رفته کشورهای اروپا دریافتند که فشار آمریکا به ایران نه تنها به نفع آنها نیست بلکه منافع آنان را فدای مطامع آمریکا خواهد ساخت.

تحولات سالهای اخیر

بیل کلینتون رییس جمهور آمریکا در 7 مه 1997، یک دستورالعمل اجرایی مهمی را که متضمن تحریم و فشار جدید اقتصادی علیه ایران بود امضاء کرد. در این دستورالعمل، ایران به حمایت و پشتیبانی از تروریسم جهانی و ا قدام به دستیابی به سلاحهای مخرب و ویران کننده و کشتار دسته جمعی متهم شده است. تحریم جدید اقتصادی، هر نوع تجارت کالا و روابط و خدمات مالی و سرمایه گذاری را در ایران ممنوع اعلام کرده است.

این تحریم فراتر از ممنوعیت تجاری است که از سال 1987، انجام گرفته است. تحریمهای گذشته، صدور کالاهای تجاری به ایران را ممنوع اعلام داشته و در مارس 1996، نیز خرید نفت از ایران ممنوع شده بود طبق دستور العمل جدید شرکتهای آمریکایی از تأیید یا تصویب و یا فراهم ساختن تسهیلات لازم جهت اجرای معاملات مربوط به ایران منع می شوند، به کمپانیهای آمریکایی 30 روز فرصت داده شده بود که پس از انتشار این بیانیه تجارت و بازرگانی و روابط تجاری و مالی را که قبلاً با ایران قرارداد بسته بودند تسویه و مفاد دستورالعمل را اجرا کنند.

به وزارت خزانه داری آمریکا اجازه داده شد که طی این 30 روز در هر کجا که ممکن باشد جهت حل و فصل قراردادهای تجاری و هر نوع داد و ستد مالی شرکتها و کمپانیهای آمریکایی و شرکای وابسته به آنها که با ایران طرف قرارداد بوده اند حضور یابد همچنین به شرکتهای آمریکایی اخطار داده شد که معاملات خود را با ایران فسخ و از تجارت و بستن قراردادهای بعدی خودداری نمایند وگرنه مجازات می شوند و در برابر تخلفات و جرائم آنها تنبیهات لازم صورت می گیرد.

1-       صحیفه نور، جلد 14، ص 72.

درباره ی سید محمد هاشم پوریزدانپرست

دانشجویان مسلمان پیرو خط امام تسخیر لانه جاسوسی

مطلب پیشنهادی

کارتر هنگام امضای بلوکه کردن اموال ایران

سه دهه تحریم علیه جمهوری اسلامی ایران

سه دهه تحریم علیه جمهوری اسلامی ایران داریوش ابوحمزه در اين نوشته به مروري اجمالي …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *