تیتر خبرها
خانه / بخش 2) لانه جاسوسی آمریکا در ایران / 2)6) طبس و حمله نظامی آمریکا / 2)6)1) اخبار و مطالب مرتبط با واقعة طبس و تهاجم نیروهای نظامی آمریکا به ایران / معجزه صحرا. واكاوى ماجراى تهاجم نظامی آمریکا به ایران در طبس و شکست مفتضحانه ارتش این ابرقدرت

معجزه صحرا. واكاوى ماجراى تهاجم نظامی آمریکا به ایران در طبس و شکست مفتضحانه ارتش این ابرقدرت

معجزه صحرا. واكاوى ماجراى تهاجم نظامی آمریکا به ایران در طبس و شکست مفتضحانه ارتش این ابرقدرت

معجزه صحرا. واكاوى ماجراى تهاجم نظامی آمریکا به ایران در طبس و شکست مفتضحانه ارتش این ابرقدرت
معجزه صحرا. واكاوى ماجراى تهاجم نظامی آمریکا به ایران در طبس و شکست مفتضحانه ارتش این ابرقدرت


طبس براى مردم ايران فراتر از نام بيابانى در دوردست است. طبس براى مردم ايران يك خاطره است. خاطره اى از محافظت طبيعت از سرزمين و مردمى كه به هيچ وجه نمى توانند زور و زورگويان را تحمل كنند. شايد از همين رو هم باشد كه خاطره پنجم ارديبهشت سال ۱۳۵۹ براى مردم ايران فراموش نشدنى و به ياد ماندنى است. ۲۴ سال پيش در چنين روزى حمله نظامى آمريكا به صحراى طبس، با دخالت عوامل غير انسانى به شكست آنان منتهى شد. و اهميت اين روز براى مردم ايران همين مسأله نابودى و ناكامى يكى از پيچيده ترين عملياتهاى نظامى آمريكا است كه علت شكست آن حادثه اى بود كه هرگز كسى آنرا پيش بينى نمى كرد. در اين عمليات نيروهاى آموزش ديده آمريكايى با ۱۳۲ تفنگدار، هشت بالگرد و شش هواپيماى بارى به صحراى طبس وارد شدند. آمريكايى ها در ظاهر به بهانه آزادسازى و نجات گروگانهاى خود به كشورمان آمده بودندو تنها چيزى كه پيش بينى نكرده بودند طوفان شنى بود كه گريبان آنها را گرفت و آنها در وسيع ترين بيابان ايران زمين گير كرد.

عمليات طبس در بالاترين سطح و با استفاده از زبده ترين كارشناسان و متخصصان جنگى آمريكا طراحى شده بود و به استناد مدارك قرار بود اين عمليات به عنوان ضرب شستى به انقلابيون جوان براى آزاد سازى گروگانها به كار آيد و بهانه اى باشد براى گسترش ناآرامى هاى داخلى، حركتهاى تجزيه طلبانه در داخل كشور و حتى بسيارى از تحليلگران معتقدند كه هدف اصلى ماجرايى كه منجر به حادثه طبس شد اقدام به كودتا و باز گرداندن قدرت به خاندان پهلوى بود. اين در حالى بود كه نيروهاى جمهورى اسلامى ايران درخصوص اين عمليات هيچگونه آمادگى و اطلاعى نداشتند و تا پس از فاجعه از جريان بى اطلاع بودند. با اين حال طوفان شن در كوير ايران به عنوان مخفى ترين سلاح طبيعى كه از چشم كارشناسان آمريكايى پنهان مانده بود كار خودش را كرد و چريكى ترين عمليات نظامى ارتش آمريكا در خاك ايران را خنثى كرد و حكومت نوپاى جمهورى اسلامى با كمترين تلفات و تنها با دادن يك كشته – شهيد محمد منتظر قائم – شكست تلخى را براى خبرگان نظامى آمريكا رقم زد.

طبس كجاست ؟

طبس با ۳‎/۴ ميليون هكتار عرصه هاى بيابانى پهناورترين شهرستان بيابانى كشور است. ده درصد اراضى بيابانى كشور در طبس قرار داردو اين بيابان مرموزدر شمال شرقى مركز استان يزد واقع شده است. در بيابان طبس شرايط ويژه اى وجود دارد كه با ساير مناطق بيابانى ايران قابل مقايسه نيست. غلظت املاح و نمكهاى موجود در خاك، وجود شترهاى سرگردان، شدت گرماى هوا و وجود ضعف هاى اقتصادى و پراكندگى سكونت گاههاى انسانى در منطقه، كار در عرصه هاى بيابانى طبس را با دشوارى مضاعفى مواجه ساخته است.

از طرف ديگر وزش بادهاى غالب همراه با ذرات شن و ماسه همواره مشكلات فراوانى را براى اراضى كشاورزى، مناطق مسكونى، تأسيسات اقتصادى و راههاى مواصلاتى به وجود مى آورد و بسيارى از آبادى ها در دل همين بيابان به كوير تبديل شده اند. با اين همه طبس را بيابان نشين اطراف آن قطره زلال كوير مى نامند.

طبس، دهمين شهرستان استان يزد محسوب مى شود و منطقه اى است محدود در دل دشتهاى كوير مركزى و لوت با وسعتى حدود ۵۵هزار كيلومترمربع كه از دير باز حضور و مقبوليتى براى يزد و يزديان داشته است. سبك معمارى، حضور فرهنگى و محورهاى خوب رفتارى مردم اين دومنطقه وحدت و همپارچگى ريشه اى بين آنان را حكايت مى كند.

«طبس » روى نقشه

اين شهرستان از شمال و شرق به استان خراسان، از شمال غرب به استان سمنان، از غرب به استان اصفهان و از جنوب به استان كرمان محدودمى شود. «طبس» در ۵۵درجه و ۲۰دقيقه تا ۵۸درجه و ۱۵دقيقه طول شرقى و ۲۹درجه و ۶دقيقه تا ۳۵درجه و ۸دقيقه عرض جغرافيايى واقع شده است. متوسط ارتفاع آن از سطح دريا ۶۹۰متر واز مهمترين ارتفاعات آن ارتفاعات «شترى» است كه درمشرق شهرستان امتداد يافته است. بلندترين قله اين ارتفاعات ۲۹۰۰متر ارتفاع دارد. وسعت اين شهرستان ۵۵هزار و۴۶۳ كيلومترمربع است كه ۹۵درصد از كل مساحت شهرستان، شامل عرصه هاى منابع طبيعى است. آب وهواى اين شهرستان، گرم وخشك و كويرى و در بعضى نقاط كوهستانى و سرد است. طبس، حدود ۶۰هزارنفر جمعيت دارد.

دركتاب نزهة القلوب درباره طبس نوشته شده: «طبس گيلكى شهرى است كوچك و از اقليم سيم است، در هفت روزه راه يزد است و هوايش گرم است به غايت و خرما و ترنج بسيار است ودر خراسان غير از آن جاى ديگر نيست و آبش از چشمه است مقدار دو آسياگردان آب باشد، حصارى محكم دارد و در جوار آن علف نيست وچندپاره ديه از توابع آن است. »

طبس، قطره زلال كوير، باقدمتى سرزده به ۲۰۰۰سال، حوادث تاريخى بسيارى به خود ديده است. طبس، در زمان عمربن خطاب، توسط سربازان اسلام، به صلح گشوده شد. اين شهر، زمانى، در آغاز جهانگيرى تركان سلجوقى، مطيع سلطان سنجر مى شود و زمانى در اواخر دوره تيموريان و نيز دوره صفويه موردحمله مكرر ازبكها قرار مى گيرد. در زمان قاجار و رضاشاه به صورت حاكم نشينى اداره مى شود و قلمرو آن گاه تا فراتر از كرمان را شامل مى شود. اين شهر، درسال ۵۷ به دست قهر طبيعت با زلزله اى به ويرانى كشيده مى شود و با ماجراى سقوط هلى كوپترهاى آمريكايى در سال ۱۳۵۹ اين شهر به عنوان يكى از تاريخى ترين شهرهاى ايران در دوران معاصر نام خود را در ذهن انقلابيون جاودانه مى كند.

انگيزه هاى آمريكايى

در ۲۰ فروردين ،۱۳۵۹ آمريكا رابطه سياسى خود با ايران را قطع كرد. اين اقدام در شرايطى صورت مى گرفت كه لغو طرح كاپيتولاسيون در ۲۳ ارديبهشت ۵۸ به سال ها قدرت نامحدود آمريكا در ايران پايان داده بود. تسخير سفارت آمريكا در ۱۳ آبان ۵۸ و به دنبال آن افشاى اسناد دخالت هاى بيش از اندازه آمريكا در امور داخلى ايران و تلاش هاى اين كشور براى شكست دادن انقلاب اسلامى نوپا نيز بر خشم انقلابيون عليه آمريكا افزوده بود و ديگر عملاً حضور اين كشور در ايران منطقى محسوب نمى شد.

قطع رابطه سياسى آمريكا با ايران، بر خلاف انتظار اين كشور، مورد استقبال ايران واقع شد. بدين ترتيب بود كه آمريكا تصميم گرفت براى آزاد سازى گروگان هاى خود به جاى فشار سياسى، دست به حمله نظامى مستقيم بزند. اين اقدام فوق سرى آمريكا هم در ۵ ارديبهشت ۵۹ با طوفان شن در صحراى طبس و از بين رفتن تجهيزات نظامى اين كشور و بر جاى گذاشتن چند كشته ناكام ماند.

براى واكاوى علت حضور كماندوهاى آمريكايى در كويرى ترين صحراى ايران بايد به تأثيرات به شدت منفى ماجراى اشغال سفارت آمريكا و گروگان گرفتن كاركنان اين سفارت در سال ۱۳۵۸ بازگشت و اوضاع وخيمى كه كارتر رئيس جمهور وقت آمريكا براى شركت در انتخابات رياست جمهورى دچارش شده بود را مد نظر قرار داد. ناتوانى دولت كارتر در پايان دادن به ماجراى گروگانگيرى باعث شده بود تا او تمام راهها را براى بازگرداندن گروگانها و بالابردن شانس خود براى پيروزى در انتخابات در نظر بگيرد. در واقع عامل اصلى اين ماجرا شكست كوششهاى ديپلماتيك و طرحهاى آمريكا جهت آزادسازى گروگانهاى خود بود.

آنچه آمريكايى ها را به پيروزى و موفقيت نقشه شان اميدوار مى كرد اوضاع نا آرام داخلى به دليل درگيرى هاى پس از انقلاب ميان نيروهاى انقلابى و ماجراى آشوب و بحرانهاى ناشى از اين موضوع بود. ضمن آنكه آتش افروزيهاى رژيم بعث عراق در مرزهاى خود با ايران و غائله كردستان نيز مزيد بر علت شده بود تا آمريكايى ها خود را برنده انجام يك عمليات كماندويى توسط نيروهاى موسوم به دلتا فورس بدانند و در واقع هم اگر نبود طوفان غافلگير كننده صحراى طبس معلوم نبود پايان اين عمليات كاملاً سرى به كجا ختم شود. جالب اينجاست كه دولت كارتربراى انجام موفقيت آميز چنين مأموريتى متجاوز از ۵ ماه تمام در صحراهاى آريزونا (جايى كه تقريباً شرايط كوير ايران را داراست) تعليمات پيچيده و فشرده اى را به كماندوهاى خود داده بود و از پيچيده ترين تكنيكهاى نظامى اعم از تسليحات نظامى و دفاعى تا صنايع مدرن هواپيمايى استفاده كرده و بودجه نامحدودى را براى اين عمليات اختصاص داده بود. همچنين سازمان هواشناسى آمريكا وضع جوى ايران بخصوص منطقه فرود در صحراى طبس را كاملاً مورد پيش بينى علمى قرار داده بود و به علت اين كه هواى آن شب مهتابى بود، ورود هر نوع هواى غير مطلوب و وقوع طوفان بعيد به نظر مى رسيده است.

نكات برجسته ديگرى كه دراين ماجرا قابل ذكرند عبارتند از :

۱- آمريكا در واقعه طبس از آخرين امكانات نظامى و تكنيكهاى جنگى استفاده كرد، به طورى كه براى يك چنين عملياتى از طرف كنگره آمريكا بودجه هنگفتى در نظر گرفته شده بود.

۲- بالگردهايى كه براى آزادى گروگان هاى آمريكايى در نظر گرفته شده بودند، طبق ارزيابى متخصصان آمريكايى از بهترين نوع هلى كوپترها و از آخرين مدل آنهابود. بنابراين، مسأله از كار افتادن آنها در جريان عمليات، كاملاً دور از انتظار بوده است.

۳- شبى كه عمليات نجات درآن به وقوع پيوست مهتابى بود ومعمولاً دراين شبها ازطوفان و بادهاى تند خبرى نيست، علاوه بر اين، بر اساس پيش بينى هاى علمى اداره هواشناسى آمريكا، در شب عمليات، هواى كوير طوفانى نبوده است.

۴- بر اساس ارزيابى كارشناسان، احتمال پيروزى اين طرح از نود درصد به بالا پيش بينى شده بود.

۵- تهيه كننده وسايل نقليه اى كه مى بايد آمريكايى ها را از اطراف تهران به لانه جاسوسى جابه جا كند، فردى بود به نام على اسلامى وابسته به حزب منحله خلق مسلمان.

۶- با توجه به حساسيت شوروى سابق درباره تحركات آمريكايى ها و زير نظرداشتن دائم آنها،بعيد نيست كه اين عمليات با توافق و هماهنگى شوروى سابق انجام شده باشد.

۷- جهت فرود اضطرارى بالگردها و هواپيماهاى ۱۳۰ – C، ۱۴ منطقه در تهران و حوالى آن در نظر گرفته شده بود.

۸- در شب حادثه طبس، چراغهاى ورزشگاه شهيد شيرودى روشن بوده است.

۹- على اسلامى تهيه كننده اصلى كاميون ها براى حمل آمريكايى ها به تهران، قبل از اشغال لانه جاسوسى در خصوص به راه اندازى تظاهرات عليه امام (ره) وانقلاب اسلامى با سفارت آمريكا همكارى نزديك داشته است.

۱۰- بنا به اسناد به دست آمده جاسوسان زبده اسرائيلى ( موساد ) در جريان طراحى حمله به طبس نقش بسيار فعالى داشته اند؛ به طورى كه از تجربيات طراحان نقشه حمله به فرودگاه «انتبه» در اوگاندا از جمله «شيمون پرز»، استفاده فراوانى شده بود.

با اين همه شكست بدون جنگ در ايران براى كشورى كه همواره بر اقتدار ناشى از تجهيزات نظامى و توان اطلاعاتى خود مى جواد درساز

باليد، قابل تحمل نبود. به همين دليل در نخستين روز خرداد ،۵۹ آمريكا و بازار مشترك اروپا ايران را مورد تحريم اقتصادى قرار دادند. اقدامى كه با مسدود كردن دارايى هاى ايران در ۱۴ تير ۵۹ ادامه يافت.

يك هفته بعد و در ۲۱ تير، كودتاى نوژه كشف و يك روز قبل از اجرا، خنثى شد. در اين كودتا قرار بود تعدادى از خلبانان نيروى هوايى ارتش در حركتى هماهنگ اقدام به بمباران چند منطقه استراتژيك تهران بكنند و بلافاصله برخى ديگر از سران ارتش با در دست گرفتن حكومت، انقلاب اسلامى را در آغاز راه خود نابود كنند. يكى از مهمترين اهداف اين كودتاى آمريكايى، بمباران جماران بود كه امام خمينى (ره) ۲ ماه قبل (۲۸ ارديبهشت) از قم به آنجا نقل مكان كرده بود.

شكست كودتاى نوژه هم پايان اقدامات آمريكا عليه ايران نبود. ۲ ماه پس از اين واقعه و در آخرين روز از شهريور ،۵۹ عراق به ايران حمله كرد و جنگى ۸ ساله را بنا نهاد. جنگى كه سال ها بعد از آن بر همگان معلوم شد كه ادعاى ايران در مورد حمايت مستقيم آمريكا از آن حقيقت داشته است. ۸ سال حمايت آمريكا از عراق در جنگ، به كسى اجازه نمى داد كه صحبت از برقرارى رابطه مجدد با آمريكا بكند

درباره ی سید محمد هاشم پوریزدانپرست

دانشجویان مسلمان پیرو خط امام تسخیر لانه جاسوسی

مطلب پیشنهادی

به بهانه سی چهارمین سالگرد شکست مفتضحانه آمریکا در کویر طبس ، خاطرات مرحوم حجت الاسلام و المسلمین، سید مصطفی رضوی حیدری فرمانده کمیته انقلاب اسلامی و آزاده و جانباز30% انقلاب، امام جمعه فقيد شهرستان فريمان و فرمانده کميته انقلاب اسلامي شهرستان طبس و اولین مسئولی که در سال 1359 در محل حادثه حضور یافت، از حمله نظامي آمريکا در کوير طبس

به بهانه سی چهارمین سالگرد شکست مفتضحانه آمریکا در کویر طبس ، خاطرات مرحوم حجت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *