تیتر خبرها

طبس – شکست تجاوز نظامی آمریکا به ایران در طبس

شکست تجاوز نظامي آمريکا به ایران در طبس

شکست تجاوز نظامي آمريکا به ایران در طبس
شکست تجاوز نظامي آمريکا به ایران در طبس

ويژگيهاي نمايه‌اي:

الف – عنوان تفصيلي واقعه: شكست تجاوز نظامي آمريكا در طبس

ب- زمان يا تاريخ وقوع: 24 تا 26 آوريل 1980

ج – زمان تطبيقي واقعه با تقويم شمسي: 1358 هـ.ش

د- مدت زمان گذشت از واقعه: 23 سال

هـ – مكان وقوع: طبس (ايران)

و- رهبر يا رهبران واقعه: كارتر، برژنسكي، هاميلتون جردن

ز- علت وقوع واقعه: گروگانگيري امريكايي هاي مقيم در سفارت آمريكا در ايران توسط ايراني ها وسعي

امريكا درجهت نجات آنها

ح- اسلامي، ملي، منطقه‌اي يا بين المللي بودن واقعه: بين المللي بود

كليد واژه: تهران – كوير طبس – دلتا – طوفان شن- برژنسكي – آمريكا – كارتر – ايران – انقلاب

اسلامي ايران – امام خميني (ره) – تاريخ معاصر ايران

مشروح نمايه: «شكست تجاوز نظامي آمريكا در طبس در 24 تا 29 آوريل 1980 م مطابق با 1358 هـ.ش

صورت گرفت در طبس كه درحال حاضر 23 سال از وقوع آن مي گذرد. رهبران اين واقعه، كارتر، برژنسكي،

هاميلتون جردن بودند. علت وقوع: گروگانگيري آمريكايي هاي مقيم در سفارت آمريكا در ايراني ها و

سعي آمريكا در نجات آنها. اين واقعه بين المللي بود.»

خلاصه مطالب:

سخنان امام خميني در تاريخ 58/8/10 به مناسبت سالروز 13 آبان در مورد دشمن و دشمن ستيزي سبب

شد كه عده زيادي از دانشجويان تصميم بگيرند كه سفارت امريكا را مورد حمله قرار بدهند. كه براي

اطمينان حاصل كردن نزد آقاي موسوي خويني ها كه نماينده امام در صداوسيما بود رفتند و قضيه اشغال

سفارت ا با او درميان گذاشتند و ايشان هم با اين نظر موافقت كردند.

روز 13 آبان 58 قرار بود يك راهپيمايي به منظور بزرگداشت شهداي 13 آبان 57 صورت گيرد و اين واقعه

چون مقارن با سفرشاه به امريكا بودتصميم گرفته شد كه در مقابل سفارت آمريكا دست به اين تظاهرات

بزنند. دانشجويان وقتي به سفارت رفتند به آنجا حمله كرده و ساختمان را طي 2 الي 3 ساعت به تصرف

كامل درآوردند. دراين ميان يك سري عمليات هايي هم براي انهدام اسناد جاسوسي و خيانت آمريكا درايران

و مدارك اطلاعاتي انجام شد. اليزابت كوب كه يكي از كارمندان سفارت بود گزارش لحظه به لحظه را به

وزارت خارجه آمريكا ازطريق تلفني بيان مي كرد.

اين ضربه آنقدر دردناك بود كه ونس مي گويد: اين آغاز يك داستان دردناك براي ملت امريكا بود.

درحين اين واقعه يكسري از افراد ازجمله كاردار، مستشار سياسي و افسر امنيتي سفارت كه درزمان حمله

در وزارت خارجه ايران بودند در هنگام بازگشت تلفني از اين وضعيت خبر يافتند از دكتر يزدي استمداد

كمك كردند و در وزارت امورخارجه ايران پناهنده شدند . امام خميني يك روز پس از اشغال سفارت در

سخنراني ضمني تائيد اقدام دانشجويان آمريكا را «شيطان بزرگ» ناميده و به سفارت امريكا لقب «لانه

جاسوسي» را دادند. او در اين سخنراني ضمن مذمت امريكا بيان كردند كه امريكا دارد خزائن مملكتي

را به تاراج مي برد و آن مركزي كه جوانان ما به آن حمله كردند مركز توطئه بود، دراين موقعيت ها

دولت آمريكا اميدوار بود با دخالت دولت مهندس بازرگان هرچه سريعتر مسئله خاتمه پيدا كند. وي با

پشتيباني افراد مختلف از جمله امام خميني و دكتر بهشتي روز 13 آبان سال 58 سفارت آمريكا اشغال

شده و دولت بازرگان استعفا داد. مهندس بازرگان هم دربياناتي گفتند كه: دولت موقت كه ازنظر مسئوليت

اداري و سياسي مملكت و حفظ حقوق نمايندگان و اتباع خارجي بر طبق تعهدات بين المللي نمي توانست

مخالف اين عمل (اشغال سفارت امريكا) نباشد. چون قبلا تصميم به استعفا گرفته بود هيچ گونه اعلاميه

واقدامي دراين زمينه ابراز نكرد. اما امام خميني نپذيرفت، زيرا استعفاي دولت موقت درآن موقعيت

و اين كه درآن حين هيچ كادر ديگري نبود كه جايگزين شود باعث ايجاد مشكلاتي مي شد. در اين حين بعضي

از سازمانها ازجمله سازمان مجاهدين خلق كه پس از اشغال سفارت ضربه سختي برآنها وارد شد مي كوشيدند

كه به هربهانه اي موقعيت نظامي خود را تثبيت كند. با طولاني شدن گروگانگيري دولت آمريكا به اين

نتيجه مي رسد كه «گره اين كار فقط به دست آيت الله خميني گشوده خواهد شد. و تصميم برفرستادن نماينده‌اي

نزد او مي شود. كه امام دستور دادند كه هيچ كس حق مذاكره با آمريكا را ندارد. كه باعث موضع گيري

هاي مختلفي شد: 1- افرادي اعتقاد به برخورد نظامي داشتند از جمله برژنسيكي

پس از اختلافات زياد به تلفيق اين دو اعتقاد دست زدند كه ابتدا بيايند و به عمليات نجات گروگانها

بپردازند و بعد تلفات خود را برايران وارد كنند. از طريق منزوي كردن ايران در منطقه و صحنه بين

الملل به اين بهانه كه ايران قراردادهاي بين الملل را زيرپانهاده است. و هم چنين ايجاد فشار اقتصادي

عليه ايران از طريق قطع خريد نفت ايران. و اين كه سپرده هاي خود را از بانك هاي ايران جمع آوري

كنند و به بلوكه كردن اموال ايران بپردازند. از جمله سناريوي سياسي آنها خروج شاه از ايران بود

تا هرگونه بهانه‌اي را از ايرانيان دوركنند. اما عمليات تلافي جويانه امريكا در نيمه دوم قرن بيست،

آوريل 1980 انجام شد. اين عمليات كه براي آزادي گروگانها انجام مي شد «پنجه عقاب» نام داشت. آنها

در ابتدا سه هواپيماي ام سي 130 وئي‌سي – 130 و 8 هلي كوپتر آر – اچ 53 دي وارد كوير طبس مي شوند.

هلي كوپتر ها به محض ورود سوخت گيري كردند و نيروي يورش صد و هجده نفري را سوار مي كنند.

6 هلي كوپتر براي حمل گروگانها بود و دو هلي كوپتر براي پشتيباني و زاپاس و يك هلي كوپتر براي

تيراندازي بود. با طلوع روز آنها در تپه هاي اطراف گرمسار پنهان مي شوند كه همه اين محل ها از

قبل بوسيله افرادي كه داخل ايران شده بودند شناسايي شده بود دراين محل تيم يورش با دو مامور وزارت

دفاع آمريكا ملاقات مي كنند. قرار است درهنگام عمليات، ديوار شرقي سفارت با بمب منفجر شود.

در طول يورش به سفارت تيم سيزده نفري نيروهاي ويژه كه وظيفه آن يورش به ساختمان وزارت خارجه

است نيز عمليات خود را شروع مي كند. طرح آنها بررسي بيرون ساختمان و داخل شدن از طريق پنجره هاي

طبقه سوم است آنها بايد هرمقاومتي را درهم بكوبند و سه گروگان را آزاد كنند و در فرودگاه امجديه

به سوي عمان فرار كنند. از طريق هواپيماي استاليفترسي – 141 هرگز قصه بمباران تهران وجود نداشت

پرواز هلي كوپتر هاي توپدار برفرار تهران فقط براي خنثي كردن هرگونه تهديدي بود كه دلتا قدرت مقابله

با آن را نداشت. همه چيز آماده بود. هواشناسان پيش بيني بلند مدت خود را در مورد هواي منطقه ارائه

داده بودند. از طرفي اين نگراني وجود داشت كه هواپيماهاي ئي سي 130 كه 3000 گالن سوخت را در مخازن

عظيم خود جاي

مي دادند بتوانند براي سوخت گيري هلي كوپترها را در كوير فرود آيند و احتمال آن مي رفت كه پوسته

خارجي زمين نتواند وزن آنها را تحمل كند در نتيجه آنها قادر به فروديا پرواز مجدد نباشند. لذا

يك هواپيما با همان وزن به كوير رفت فرودآمد و محل را بررسي كرد و عكس گرفت وا زخاك آن جا نمونه

برداري كرد. اعضاي دلتا بارها و بارها عمليات را بطور آزمايشي تكرار و تمرين كردند. اصولا اجراي

عملياتي در هزاران كيلومتر دورتر در نيمكره ديگري از زمين بدون جلب همكاري چند كشور ديگر امكانپذير

نيست و اين امر مهم لزوما به معني اطلاع دقيقي آن كشور ها از جزئيات طرح عمليات نخواهد بود. عمليات

اين طوري بود كه هواپيماهاي سي – 130 در كوير يك فرودآمدند. نيروهاي عملياتي وسايل نقليه را تخليه

كردند. درهمين حال يك اتوبوس حامل مسافر از آن مسير گذر مي كرد كه چارلي به لاستيك هاي اتوبوس

شليك كرده و آن را متوقف مي كند. البته يك كاميون هم از آنجا رد شد كه وقتي اين بساط را ديد فوري

دورزد و رفت. شش هلي كوپتر هركدام ازجهت متفاوتي آمدند اما دو هلي كوپتر هرگز نيامدند چون با طوفان

شن مواجهه شده بودند. پس از سوخت گيري يكي از هلي كوپترها نقض فني پيدا كرد . و فقط 5 هلي كوپتر

براي عمليات باقي مانده بود. تصميم گرفته شد كه عمليات لغو شد. ساعت حدود 2/40دقيقه بعداز نيمه

شب بود. درميان تندباد يكي از هلي كوپتر ها از زمين بلندشد و به سمت چپ كج شد و به آرامي به عقب

خزيد سپس صداي مهيبي بلند شد بله چيزي داشت متلاشي مي شد. گلوله آتشين آبي رنگي مثل بالون به هوا

رفت ظاهرا هلي كوپتر سرگرد شافر به ئي‌سي – 130 هواپيمايي كه تازه عنصر آبي را سوار كرده بود برخورد

كرد.حرارت خيلي زياد بود يكي ديگر از هلي كوپترها كه در فاصله نزديكي به محل انفجار بود هرلحظه

امكان داشت آتش بگيرد. هوا مثل روز روشن شده بود و موشك ها منفجر مي شدند.

اگر چه كسي به دقايق سناريوي امريكايي واقف نبود اما اجمالا مردم ايران مي دانستند كه خطر بزرگي

از بيخ گوش آنها رد شده است. درآن زمان روحيه مردم چنان نيرومند بود كه معلوم نبود اگر نيروي دلتا

وارد ايران مي شد ديگر قادر به خروج از اين دام مي شد يا نه؟ اين طرح آمريكايي براي كشوري كه در

شرايط ايده آل به سر مي برد طرحي كاملا ذهني و غير عملي بود. مردم با بسيج خودجوش و سريع خود درهمه

جا حضور دارند. پس از انتشار خبر سقوط هلي كوپترهاي امريكايي و شكست عمليات نجات درايران، همه

درعجب بودند و نمي دانستند كه آيا ماجرا تمام شده يانه؟ پس از آن يك آماده باش نظامي در ملت ايجاد

شد.

دراين ميان حزب توده شايعه كرده بود كه روس ها بودند كه آمريكايي ها را شكست دادند آنها با اين

كارها مي خواستند نشان دهند كه جلوگيري از شكست انقلاب را مديون روسها هستيد. امام خميني در 5

ارديبهشت سال 59 درپي شكست نظامي امريكا در طبس گفت: كارتر با اين عمل نشان داد كه قدرت تفكر را

ازدست داده است و از اداره آمريكا عاجز است.

روز دوم نوامبر 1980 مجلس ايران طرحي را براي آزادي گروگانها به تصويب رساند كه شامل چهار شرط

بود ازجمله بازگرداندن اموال شاه به ايران و رفع انسداد از دارائيهاي ايران، بالاخره در روز 17

ژانويه 1981(27 دي ماه 1359) مذاكرات غير مستقيم با واسطه الجزيره بين ايران و آمريكا به نتيجه

رسيد و بالاخره در 19 ژانويه وارن كريستوفر معاون وزارت خارجه آمريكا متن بيانيه الجزاير به نمايندگي

از آمريكا امضاء كرد . و در نهايت با آزادي كليه گروگانها از ايران بحران گروگانگيري پايان يافت.

آمريكا براي جبران شكست خود دست به اقداماتي ديگر زد ازجمله: رژيم جاه طلب عراق را با توافق

خود برعليه ايران برانگيخت و اقدام ديگر آمريكا دست زدن به كودتاي نوژه بود كه با رهبري سيا و

توسط ناراضيان و كساني كه در رژيم سابق داراي مقامهاي نظامي بودند صورت گرفت ولي به نتيجه اي نرسيد

و نافرجام ماند.

اين امر درحالي بود كه ادموندماسكي وزير خارجه آمريكا پس ازتشديد بحران در روابط ايران و آمريكا

و شكست عمليات طبس، سياست آمريكا در قبال ايران راچنين اعلام كرد.

1- اضمحلال و ازهم گسيختگي داخلي 2)- اقتصاد روبه نابودي، 3)- تهاجم و حمله به مرزها.

تحليل مختصر واقعه:

پس از پيروزي انقلاب اسلامي ، نخبگان جمهوري اسلامي ايران كه داراي رويكرد كاملا راديكالي بودند

ازجهت جهت گيري سياست خارجي درمقابل جهت گيري سياست خارجي زمان رژيم سابق قرار گرفتند و رويكرد

غرب گرا تبديل به رويكرد ضديت با غرب شد. درپي آن حادثه اشغال سفارت آمريكا و ماجراي گروگانگيري

روي داد.كه درپي خود عمليات نظامي آمريكا را در طبس جهت نجات گروگانها موجب شد كه به شكست انجاميد

. در نهايت با توافق الجزيره گروگانها آزاد شدند ولي آنچه از اين تحليل برمي آيد ذكر اين مطلب

است كه حكومتي و قدرتي همچون آمريكا در ايده آل ترين شرايط از حكومتي و مردمي كه در شرايط انقلابي

بود شكست خورد. البته مردم ايران خاطره كودتاي 28 مرداد 1332 و جنگ تحميلي ساخته شده توسط آمريكا

كه مجري آن عراق بود عليه ايران و… نسبت به آمريكا دچار نوعي بدبيني شده است و آمريكا نيز همواره

درپي اجراي سياستهاي امپرياليستي خود بوده است و شاهد اين مدعا حمله به افغانستان و نيت حمله به

عراق مي باشد.

فهرست منابع:

1- اسناد لانه جاسوسي، دانشجويان مسلمان پيرو خط امام (تهران: دفتر انتشارات اسلامي وابسته به

جامعه مدرسين حوزه علميه قم، بي‌تا)

2- باقي، عمادالدين، انقلاب و تنازع بقا (پژوهش در زمينه ها و پيامدهاي اشغال سفارت آمريكا در

تهران) 13 آبان 1358 (تهران: عروج، 1376)

3- بكويث، چارلي، نيروي دلتا از پلي مي تا طبس، ترجمه رضا فاضل زرندي، (تهران: اميركبير، 1368)

4- تحليلي از سياستهاي امپرياليسم و قدرت حاكمه (درباره اشغال لانه جاسوسي آمريكا)، (تهران:

گروه پيشرو ، بي‌تا)

5- سالينجد، پير، آمريكا دربند، (تهران: كتابسرا 1362)

6- سالينجدپير، گروگانگيري در ايران و مذاكرات محرمانه تهران،‌جعفر ثقه الاسلامي (تهران: انتشارات

نوين، 1362)

7- فريدمن، آلن ، خانه عنكبوت، مهوش غلامي(تهران: اطلاعات ، 1373)

8- ولز، تح، 444 روز خاطرات گروگانها از دوران تسخير لانه جاسوسي آمريكا، ابوحسين ترابيان ،(تهران:

مركز نشر فرهنگي رجاء، 1367)

درباره ی سید محمد هاشم پوریزدانپرست

دانشجویان مسلمان پیرو خط امام تسخیر لانه جاسوسی

مطلب پیشنهادی

به بهانه سی چهارمین سالگرد شکست مفتضحانه آمریکا در کویر طبس ، خاطرات مرحوم حجت الاسلام و المسلمین، سید مصطفی رضوی حیدری فرمانده کمیته انقلاب اسلامی و آزاده و جانباز30% انقلاب، امام جمعه فقيد شهرستان فريمان و فرمانده کميته انقلاب اسلامي شهرستان طبس و اولین مسئولی که در سال 1359 در محل حادثه حضور یافت، از حمله نظامي آمريکا در کوير طبس

به بهانه سی چهارمین سالگرد شکست مفتضحانه آمریکا در کویر طبس ، خاطرات مرحوم حجت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *