تیتر خبرها
خانه / بخش 3) اقتصاد / 3)3) پول / 3)3)1) پایه پولی / پول و پایه پولی و پول پرقدرت

پول و پایه پولی و پول پرقدرت

پول و پایه پولی و پول پرقدرت

در بحث عرضه پول چند مفهوم وجود دارد شامل نقدینگی، پول پرقدرت و تعریف محدود پول.

تعریف محدود پول یا M1 که غالبا از آن به عنوان عرضه پول استفاده می شود عبارتست از اسکناس و مسکوکات در نزد مردم بعلاوه سپرده های جاری مردم در بانک ها و در موسسات پولی که جزو بانک ها به حساب نمی آیند ولی سپرده های جاری می گیرند.

حجم نقدینگی نیز به زبان ساده عبارتست از همین M1 بعلاوه سپرده های مدت دار. ( یعنی پول به علاوه سپرده های غیر جاری که در حساب های مختلف شامل کوتاه مدت و بلند مدت و غیره وجود دارد. همچنین گاها در ایران به این حساب های غیرجاری شبه پول هم گفته می شود.)

اما پول پرقدرت یا همان پایه پولی عبارتست از پولی که مستقیما توسط بانک مرکزی به وجود می آید. و این پول شامل موارد ترازنامه بانک مرکزی می شود.

بعنوان یک تاریخچه کوتاه بگویم که در پس از مبادله پایاپای دوره ای بوجود آمد که در آن فلزات قیمتی مثل طلا، نقش واسطه مبادله را بازی می کردند. اما کم کم به دلایل مختلف از جمله سختی حمل و نقل، مردم طلاهایشان را نزد صرافی ها گذاشته و به جای آن طلاها، برگه رسید دریافت می کردند و این برگه را بعنوان پول در مبادلات به کار می بردند،{که هنوز هم برخی از اقتصاددانان معتقدند اگر پول به همین شکل، یعنی به شکل پول خصوصی و توسط نهادهای مختلف عرضه شود دیگر این مشکلاتی که امروز دولت در عرصه پولی بوجود آورده را نخواهیم داشت. که در آینده سعی می کنم با خواندن بیشتر در این موضوع، بیشتر در این باره بنویسم.}

تدریجا دولت جای این صرافی ها را گرفت و خودش به مردم رسید طلایشان را می داد. این به این معنی بود که معادل طلایی که در خزانه بود، اسکناس چاپ میشد. به تدریج دولت ها دریافتند که می توانند بیش از آنچه حجم طلا دارند اسکناس منتشر کنند و به کسی هم بر نمی خورد! بنابراین از این به بعد، معادل درصدی از اسکناس منتشره، طلا نگهداری می کردند.

خلاصه بعد از این مدت، چیزهای دیگری هم جای طلا به عنوان پشتوانه پول نگهداری شدند از جمله “طلب های بانک مرکزی از دولت”، “ذخایر ارزی بانک مرکزی” و همچنین “طلب های بانک مرکزی از بانک های تجاری و دارایی های فیزیکی بانک مرکزی”.این چهار مورد همان چهار موردی هستند که در قسمت دارایی های ترازنامه بانک مرکزی دیده می شوند.

حالا به بحث ابتدایی برمی گردم که پول پرقدرت دقیقا پولی است که بانک مرکزی از این چهار طریق ایجاد می کند. یعنی یا طلا می خرد و پولش را معدن کار یا دولت یا … می دهد. یا ارز می خرد و پولش را به صادر کننده و دیگر کسانی که ارز می فروشند می دهد. یا به دولت قرض می دهد{فاجعه!} و یا به بانک ها قر ض می دهد و یا زمین می خرد و ساختمان برای خودش می سازد و پولش را به زمین دار و بنا و … می دهد.اما چرا به این پول می گوییم پول قدرت مند؟ برای اینکه این پول هنگامی که به بازار وارد می شود،با مکانیسم ضریب فزاینده؛ چند برابر خودش را ایجاد میکند. و این امر هم به علت وجود مکانیسم حساب های جاری و پس انداز است.{ که اگر دیدم این پست مورد توجه دوستان قرار گرفته، ادامه اش داده و درباره ضریب فزاینده خواهم نوشت. همچنین در هر صورت به زودی درباره استقلال بانک مرکزی،که این روزها خیلی روی آن بحث می شود، و اینکه چرا استقلال بانک مرکزی، بد است ولی از بدتر بهتر است نیز خواهم نوشت.}

اما وقتی در وب برای پول پرقدرت سرچ کردم دیدم که دکتر شیبانی اینطور اظهار کرده اند:

“شيباني تصريح کرد: هر ريال پول بانک مرکزي که به جامعه تزريق مي شود 5 ريال در جامعه ايجاد مي کند. به اين دليل ما قصد داريم با جمع آوري نقدينگي پول پرقدرت را در اختيار بانک مرکزي قرار دهيم و پول هاي جمع آوري شده را سرمايه گذاري کنيم.”

محمدصادق الحسینی

درباره ی سید محمد هاشم پوریزدانپرست

دانشجویان مسلمان پیرو خط امام تسخیر لانه جاسوسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *