تیتر خبرها
خانه / بخش 2) لانه جاسوسی آمریکا در ایران / 2)3) خاطرات و مصاحبه های دانشجویان پیرو خط امام / گفت‌وگو با دکتر جواد صالحی یکی از دانشجویان پیرو خط امام که هم اکنون استاد دانشگاه شیراز است

گفت‌وگو با دکتر جواد صالحی یکی از دانشجویان پیرو خط امام که هم اکنون استاد دانشگاه شیراز است

گفت‌وگو با دکتر جواد صالحی یکی از دانشجویان پیرو خط امام که هم اکنون استاد دانشگاه شیراز است

دکتر جواد صالحی
دکتر جواد صالحی

تاريخ انتشار: 17 آبان 1389

خبرنامه دانشجویان ایران: واقعه سیزده آبان اگر چه در تاریخ انقلاب بسیار مهم است، اما به نظر می رسد هر آنچه در این مورد گفته اند و شنیده ایم تکرار مکررات بوده است. بررسی سیزده آبان پنجاه و هشت از منظر حقوقی و روابط بین الملل زاویه ای مهم از این واقعه است.

دکتر جواد صالحی که دوران دانشجویی خود را در دفتر تحکیم وحدت از عضو عادی تا عضو شورای مرکزی طی کرده و هم اکنون عضو هیئت علمی بخش علوم سیاسی دانشگاه شیراز که با خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»، به گفت‌وگو نشست.

متن این مصاحبه که در نشریه دانشجویی انقلاب دوم نیز چاپ شده به شرح زیر است:

آقای دکتر گفت و گو را با یک سوال حقوقی شروع کنیم، سفارت یک کشور در کشور پذیرنده چه جایگاه حقوقی دارد؟

*بسم الله الرحمن الرحیم. در خصوص جایگاه سفارت از نظر حقوق بین الملل بعد از طرح مساله دولت ملی در حقوق بین الملل به به منزله سرزمین یک کشور تلقی می شود.پذیرش،اخراج، بستن و کاهش سطح روابط عمدتا بر اساس یک نظام پذیرفته شده بین المللی است ولی همه بازیگران نظام بین المللی این را پذیرفته اند که در حقیقت سفارت جزیی از سرزمین کشوری است که در کشور مورد نظر افتتاح می شود و به همین دلیل حضور در آن،تجسس در آن ،رفت  و آمد در آن منطقه تابع سرزمین کشور گشاینده سفارت است.

با توجه به اینکه انقلاب اسلامی ایران به نوعی یک انقلاب ضد استکباری محسوب می شود ،چرا انقلابیون از همان ابتدا به این فکر نبودند تا به آمریکا اجازه ندهند تا در ایران سفارتی داشته باشد؟

*واقعیت انقلاب ایران یک واقعیت پیش بینی ناپذیری بود، هم برای غرب و هم برای بسیاری از انقلابیون. اما وقتی که این حرکت به رهبری حضرت امام خمینی (ره)  تجلی پیدا کرد و  به تبع آن سایر گروههای اجتماعی سازمان یافته و غیر سازمان یافته در این رهبری خلاصه شدند ما حرکت انقلاب اسلامی را شاهد هستیم که توانست در مدت زمان بسیار کوتاهی تحلیل های رسانه های داخلی و غربی را بر هم بزند. لذا چون انقلاب غیر قابل پیش بینی بودحرکت هایی هم که به تبع آن اتفاق می افتاد در بسیاری از موارد غیر قابل پیش بینی و غیر قابل کنترل بود.

بد نیست در اینجا اشاره ای هم به شوروی سابق شود. همانطور که می دانید برخی از دانشجویان خواستار تسخیر سفارت شوروی به جای ایالات متحده آمریکا بودند،به نظر شما چه شد که دانشجویان بر روی تسخیر سفارت آمریکا به اجماع رسیدند؟

*در دیدگاههای انقلابیون عمدتا جریان استکبار ستیزی برجسته بود. در این دیدگاهها اصولا هم نفی غرب بود هم نفی شرق. اما با پیروزی انقلاب اسلامی و تحولات در غرب و همچنین واکنش نسبت به انقلاب ایران باعث می شود تا جریان استکبار ستیزی عمدتا به سمت غرب گرایش پیدا کند. همچنین حوادثی چون کودتای سی و دو، حادثه شکست خوردن مصدق، حادثه عدم همراهی غرب و به خصوص ایالات متحده آمریکا در جریان ملی شدن صنعت نفت و همچنین اعمال نفوذ هایی که آمریکا در عزل و نصب نخبگان ایران در دهه های سی و چهل انجام می دهد تلاشی است که آمریکا برای کسب حقوق برتری جویانه خود و شهروندانش در ایران دست و پا می کند. همه اینها افکار عمومی را به سمت و سویی می بردکه منشا دخالت بیگانگان آمریکا است و به همین خاطر با وجود اینکه دخالتهای انگلیس در ایران کم نیست، همچنین تجربه ی دخالت شوروی در خلال جنگ های جهانی اول و دوم را به هیچ وجه فراموش نمی کنیم، اما به نظر من عینیت رفتار های استیلا جویانه، برتری جویانه و تحقیر انگارانه ای که از طرف آمریکا و مستشارانش طی دهه های چهل و پنجاه می بینیم در بعد ازانقلاب بلافاصله کانون های توجه را به سمت ایالات متحده آمریکا می برد[1].

منظور شما آن است که شوروی ویژگی سلطه جویی را نداشته در حالی که آمریکا این ویژگی را داشته؟

*من اصلا نمی گویم که نداشته است. مردم در اذهان خودشان مظاهر سلطه آمریکا را برجسته تر از شرق می دیدند. حتی در بعضی از موارد جریان ضد استکباری ما به اردوگاه مسکو نزدیک می شود که با استکبار در بیافتد چون مظاهر این استکبار را ایالات متحده آمریکا می داند. لذا ضدیت با ایالات متحده را باید در چند چیز جست و جو کرد، اول منشا و آبشخور گروه های چپ در ایران دوم مظاهر مداخله آمریکا بعد از جریان کودتا در ایران و سوم تقابل جویی آشکار که بعد از انقلاب صورت می گیرد.

شما یکی از دلایل ضدیت با آمریکا را آبشخور فکری چپ برشمردید، ممکن است در بین دانشجویان تسخیر کننده دیدگاه چپ هم بوده باشد؟

*قبل از جریان تسخیر لانه جاسوسی چند مورد به سفارت آمریکا حمله کردند ولی در بین گروه هایی که ما با عنوان خط امامی می شناختیم با برجستگی فکری جریان چپ نبوده و یا حداقل بنده چنین اطلاعی ندارم ولی قبل از آن سابقه دارد یعنی بین انقلاب تا سیزده آبان.

آقای دکتر! این حرکت را در آغازین روزهای انقلاب چطور ارزیابی می کنید؟

*مقتضای طبیعی همه انقلاب ها واکنشی است نسبت به وضع موجود. طبیعتا در این تعقیب اهداف، مکانیزم ها و ساز کار های فعلی به کنار گذاشته می شود. هر تحلیل پسا زمانی نسبت به وقایع تاریخی خیلی پذیرفتنی نیست چون عمدتا به سمت و سوی نفی و نقد می رود که این نقد ها بسیاری شان مبنای واقعی یا مبنای پذیرش با توجه به آن حوادث زمانی مکانی نخواهد داشت. مثل این است که اندیشه های افلاطون را با اندیشه های قرن بیستم تحلیل کنیم. طبیعتا از منظر قرن بیستم افلاطون فردی مستبد و نظامی هم که توصیه می کند استبدادی است در حالی که باید شرایط زمانی افلاطون را در نظر گرفت که چرا این نظریات را می دهد.

واکنش های بین المللی نسبت به این حرکت چگونه بود؟

*واکنش های بین المللی نسبت به تسخیر لانه جاسوسی دو گانه بود.عده ای که در میان کشورهای تابع ساختار بین الملل هستند نسبت به محکومیت قضیه  روی می آورند.دومین اقدام از ناحیه کشورهای طرفدار انقلاب و جریان های آزادی بخش است که از این فضا استقبال می کنند و این را به عنوان نماد تحقیر آمریکا و در حقیقت شکست هیمنه آمریکا در افکار عمومی تلقی می کنند و آن چیزی که انقلاب از آن بهره برد و در عرصه بین المللی و داخلی موردد توجه قرار گرفت همین مورد دوم است.

آقای دکتر! شما اعتقاد دارید که واکنش افکار عمومی بر نظر دولتمردان غالب بود؟

*در غرب که نه. در کشور هایی مثل آمریکا که افکار عمومی شان واکنش نشان دادند و شرایط مقابله سنگینی را از دولتمردان خواستار شدند.اما در کشور های مسلمان که به قدرت مداری به شکل رسمی اعتقاد نداشتند در فضایی که الان تحت عنوان دیپلماسی عمومی یاد می کنیم وبا دولت ها کاری نداریم و با ملت ها کار داریم در میان جریان های انقلابی که از فیلیپین شروع می شد و تا قسمت هایی از آفریقا را در بر می گرفت عمدتا این را به عنوان یک نکته مثبت و تلاش برای به حاشیه راندن اقدامات استکباری و استعماری تلقی می کردند.

در کنار واکنش های بین المللی واکنش های داخلی چگونه بود؟

*در جریان های داخلی گروهی بودند که مخالف تسخیر لانه جاسوسی بودند و معتقد بودند که این مساله باید از طریق مکانیزم های بین المللی یا کانون دیپلماسی موضوع حل و فصل شود و همین منشایی شد برای اختلاف در ساختار سیاسی، اختلاف بین دولت موقت و دیگران و نهایتا چون دانشجویان هم بدنه حمایتی شان را در دانشگاه و در عرصه های عمومی داشتند، نهایتا امام هم این حرکت را تایید کردند[2] و بعد از تایید امام قاطبه ملت پشت این جریان ایستاد.

پیامد ها و دستاورد های این حرکت را چطور ارزیابی می کنید؟

*دستاوردهای این حرکت را در چند بعد می توان خلاصه کرد. اول در حوزه نمادین است که بیشتر جنبه استعمار زدایی و استکبار ستیزی دارد و همین نماد هم بود که در میان جریان های آزادی بخش مورد حمایت واقع می شد. دستاورد دیگر بحث هویت بخشی که در کشور صورت می گیرد. ورود جریان دانشجویی به فعالیت های سیاسی باعث شد تا یک نیروی نوینی با یک پشتوانه یکدستی در کشور ایجاد شود که این نیروی جدید در حقیقت یک هویت جدید اجتماعی را هم دارا بود. ویژگی دیگری که می توان برای این حرکت در نظر گرفت منزلت بخشی به جریان دانشجویی است. به واسطه ی این حرکت جنبش دانشجویی که خودش را در عرصه سیاسی فعال کرده است و از طریق تسخیر لانه جاسوسی هویت داخلی ، مشروعیت داخلی و بین المللی به خودش داده  یک منزلت اجتماعی هم پیدا کرده است. در کنار این عنصر تعمیق گفتمان ها را داریم و آخرین بحثی که مطرح می شود در حقیقت بحث پشتوانه حمایتی جنبش دانشجویی است. بعد از سیزده آبان جنبش دانشجویی با توده های اجتماعی و با بدنه های اجتماعی پیوند می خورد و توانست پشتوانه حمایتی خودش را بین توده ها گروه ها و احزاب کسب کند و همین پشتوانه حمایتی در تداوم انقلاب اسلامی می تواند نقش اساسی ایفا کند.

نقش الجزایر را در این واقعه چطور ارزیابی می کنید؟

*نمیدانم! اگر چیزی بگویم دروغ گفته ام.بهتر است چیزی نگویم.

اگر حرف نگفته ای هست بفرمایید؟

*خواهش می کنم ،حرفی نیست.

ممنون از این که وقتتان را در اختیار ما گذاشتید.

*خواهش می کنم.موفق باشید.


[1] – نکته مهمی که در اینجا فراموش شده دخالتهای آمریکا در جریانات انقلاب اسلامی از آغاز انقلاب در 15 خرداد 42 تا 13 ابان 58 میباشد. کاپیتولاسیون و ضدیت امام با آن و تبعید ایشان در 13 ابان 43 حمایت از شاه در کشتار 17 شهریور ، سفر کارتر به ایران برای حمایت از شاه در سال 56 دی 56 ، فرستادن ژنرال هایزر برای مأموریتهای گوناگون در آخرین ماههای سقوط شاه و برپایی کودتا، دخالت در جریانات بعد از انقلاب و تحریک گروهکهای وابسته و دخالت در امور انقلاب، دخالت در ترورها  و نفوذ در دستگاههای دولتی موقت و شرکت در شورشهای گروهکی در کارخانجات و سخنان امام طی نه ماه و معرفی آمریکا به عامل اصلی این جریانات و در نهایت نیز بردن شاه به آمریکا به آمریکا. اگر جریاناتی که ایشان فرموده اند و بخصوص سقوط مصدق و کودتای 28 مرداد عامل اصلی نظر انقلابیون برای مخالفت با آمریکا بوده باشد، ملی گرایان و دولت موقتیها که باید ضد آمریکایی ترین افراد باشند، افرادی هستند که بیشترین ارتباط را متاسفانه با سفارت آمریکا داشته اند!

[2] – امام دراولین ساعات تسخیر در پیامی خصوصی اقدام دانشجویان را تأیید نمودند و به دانشجویان توصیه نمودند که خوب جایی را گرفتید فقط خوب نگه دارید و نگذارید از دستتان بیرون بیاورند. امام روز بعد با حمایت مردم و علما و مجلس خبرگان و حوزه علمیه و دانشجویان علنی نیز از این اقدام حمایت نمودند.

درباره ی سید محمد هاشم پوریزدانپرست

دانشجویان مسلمان پیرو خط امام تسخیر لانه جاسوسی

مطلب پیشنهادی

ناگفته های ضرغامی از مدیریت رسانه ملی در فتنه 88 درگفتگو با 9 دی: میر حسین موسوی به باتلاق فتنه گری رفت و خاتمی و کروبی را با خودش پایین کشید

ناگفته های ضرغامی از مدیریت رسانه ملی در فتنه 88 درگفتگو با 9 دی: میر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *