تیتر خبرها

روزهاى انتظار و نگراني

سيرى در خاطراتدر 13 آبان 1358، من و آيت‌الله خامنه‌اي، درمكه بوديم كه خبر تصرف سفارت آمريكا را شب‌هنگام، در پشت بام محل اقامتمان، هنگامي‌كه آماده خواب مي‌شديم، از راديو شنيديم، تعجب كرديم زيرا انتظار چنين حادثه‌اي را نداشتيم.

روزهاي بعد، روزهاي انتظار و نگراني بود; تا اينكه به تهران آمديم و در جريان جزييات قرار گرفته و مشخص شد كه گروهي از دانشجويان معترض بدون اطلا‌ع و هماهنگي با مسئولا‌ن، به سفارت حمله كرده‌اند و آن را به اشغال درآورده‌اند. اكنون ما، در مقابل يك عمل انجام شده‌، قرار گرفته بوديم كه امام نيز، بعد از رويت اسناد و مدارك دخالت‌هاي آمريكا در اوضاع داخلي ايران، آن را تائيد كرده بودند و طي سخناني فرموده بودند: آن مركزي هم كه جوان‌هاي ما رفتند گرفتند‌ آن طور كه اطلا‌ع دادند‌ مركز جاسوسي و مركز توطئه بوده است… جوان‌هاي ما بايد با تمام توجه و با دقت، اين توطئه‌ها را از بين ببرند. آمريكا توقع دارد كه شاه را ببرد به آنجا، مشغول توطئه باشد و پايگاهي هم اينجا براي توطئه درست كنند و ملت ما و جوان‌هاي ما و جوان‌هاي دانشگاهي ما و جوان‌هاي روحاني ما بنشينند، تماشا كنند تا خون صد هزار نفر تقريبا بيشتر يا كمتر هدر برود.

اين سخنان امام كه در آن، آمريكا را مقصر اصلي اين حادثه معرفي كرده بودند، نه تنها آمريكايي‌ها را بلكه برخي از افرادي را هم كه از همان روزهاي اول براي پايان بخشيدن به اين حادثه به ميدان امده بودند، به كلي نااميد كرد و همه آن‌ها را به اميد اتفاق ديگري، در انتظار روزهاي آينده گذاشت.

در اين ميان تاييد حركت دانشجويان، توسط حضرت امام و اين بيان كه امروز در ايران، باز انقلا‌ب است، انقلا‌بي بزرگ‌تر از انقلا‌ب اول موج ضدآمريكايي عظيمي را به همراه حمايت‌هاي گسترده مردمي، در كشور به راه‌انداخت. ادامه اشغال سفارت آمريكا توسط دانشجويان، دولت آمريكا را با شديدترين بحران سياسي چند دهه اخير، روبه رو كرد. آن‌ها از يك طرف، با بازتاب گسترده اين مسئله درجهان، روبه رو بودند و از طرف ديگر در جلب و جذب نظر مقامات ايران براي حل و فصل مسئله، عاجز و ناتوان به نظر مي‌رسيدند. حتي وقتي رييس جمهور آمريكا تلا‌ش كرد نمايندگان ويژه‌اي را براي مذاكره به ايران بفرستند. امام در پيامي‌قاطعانه آن را رد و اعلا‌م كردند: ملا‌قات با من به هيچ وجه براي نمايندگان ويژه ممكن نيست و مقرر فرمودند: اعضاي شوراي انقلا‌ب اسلا‌مي‌به هيچ وجه نبايد با آنان ملا‌قات نمايند و هيچ يك از مقامات مسئول حق ملا‌قات با آنان را ندارند. مخالفت امام براي مذاكره با نماينده ويژه آمريكا، آن‌ها را به اين سمت برد كه از يك طرف به تهديد و تحريم ايران بپردازند و از طرف ديگر، شاه مخلوع را از آمريكا خارج و طرف ثالثي براي مذاكره به ايران پيدا كنند، به اين اميد كه انجام اين كارها، آن‌ها را به مقصود خود در عبور از بحران سياسي موجود، نزديك‌تر كند.

در اين ميان فرمان امام، براي آزادي زنان و سياهپوستان گروگان گرفته شده‌اي كه جاسوسي آن‌ها ثابت نشده باشد (در تاريخ 26 آبان 1358)، با اين استدلا‌ل كه اسلا‌م براي زن‌ها حقوق ويژه‌اي قائل است و سياهپوستان نيز عمري را تحت فشار و ظلم آمريكا به سر برده‌اند. اقدام مبنايي بود كه در هياهوي تبليغاتي آمريكايي‌ها، چندان به چشم نيامد.

آمريكا نمي‌تواند غلطي بكند

بعد از اشغال اين جاسوسخانه و حوادث كه بعد از آن پيش آمد، دو نظر كاملا‌ رودررو و مقابل در محيط خودمان و دردنيا مي‌بينيم. يك نظر از سوي مخالفاني بود مثل ليبرال‌ها، غربزده‌ها و كساني كه قبله‌گاهشان تمدن آلوده غرب است، اين‌ها اين نظر را داشتند كه اين حركت را كي حركت مضر، در تضعيف كشور و مايه عقب‌ماندگي در امور مادي تلقي مي‌كردند.

در مقابل اين‌ها يك تفكر ديگري بود كه مايه اصلي آن خط امام است كه حضرت امام همان روزها فرمودند كه اين انقلا‌ب دوم است و انقلا‌بي است كه از انقلا‌ب دوم بالا‌تر است و در همين رابطه‌ها، مطالبي گفتند كه مثلا‌ آمريكا چه غلطي مي‌تواند بكند و ما رابطه با آمريكا را مي‌خواهيم چه كنيم؟

بحران گروگانگري

وضع دشواري كه در پي گروگانگيري و افشاي اسناد موجود در سفارت آمريكا پديد آمده بود، كم‌كم بحراني همه‌گيرو جهاني شد; به طوريكه علا‌وه بر تاثيرات گسترده خود در رويدادهاي داخلي، بسياري از روابط بين‌الملل را نيز تحت شعاع خود گرفت. با درخواست امام از نماينده ويژه پاپ براي استيضاح رييس‌جمهور آمريكا و موافقت شوراي انقلا‌ب با قطع صدور نفت ايران به آمريكا و بستن حريم فضايي و دريايي بر روي هواپيماها و كشتي‌هاي آمريكايي كه همزمان با مسدود كردن حساب‌هاي ايران در بانك‌هاي آمريكايي و تهديدهاي شديد و غليظ آن‌ها، براي مقابله با ملت ما صورت گرفت بحران گروگانگيري اوج ديگري گرفت.

در اين ميان بني‌صدر به عنوان سرپرست وزارت خارجه درنامه‌اي از دبيركل سازمان ملل درخواست تشكيل جلسه شوراي امنيت براي رسيدگي به خواست‌هاي ايران را كرد اما چندي بعد و به رغم اين درخواست ما ديديم، شوراي امنيت سازمان ملل اعلا‌م كرد كه جلسه فوق‌العاده‌اي به درخواست آمريكا تشكيل مي‌دهد و از ايران هم خواسته بود وزير خارجه يا نماينده‌اي را براي پاسخگويي و تشريح مواضع خود به اين جلسه اعزام كند.ما در شوراي انقلا‌ب معتقد بوديم كه اين كار براي جلوگيري ازمواضع تند شوراي امنيت، بهتر است كه انجام شود، اما امام مخالفت كردند و استدلا‌ل‌هاي ما را نپذيرفتند و فرمودند كه آن‌ها راي، عليه شما خواهند داد. بعد هم در پيامي‌(به تاريخ 6آذر 1385) اعلا‌م كردند: «هرشورايي يا محاكمه‌اي كه تحت نفوذ مستقيم آمريكا تشكيل شود، از اول راي آنان ديكته شده است ومحكوميت ملت مظلوم ما مورد استقبال آنان است.» وتاييد كردند: «ملت ما با شوراي امنيت فرمايشي كه ازاول تكليف آن معلوم شده، موافق نيست.» شوراي امنيت (در تاريخ 15آذر1358) وبه دنبال آن دادگاه لا‌هه (در تاريخ 25آذر1358) ايران را محكوم كردند وسپس آمريكا با تهديد و فشار، متحدان خود را به تحريم اقتصادي ايران مجبور كرد وحتي تا صدور قطعنامه تحريم از سوي سازمان ملل هم پيش رفت، هر چند در اين كار موفق نشد. اين اقدامات آمريكا خشم مردم را برانگيخت، به طوري كه رفتن شاه از آمريكا به پاناما نتوانست مشكل گروگان‌ها را حل كند و بحث را تا ضرورت محاكمه آن‌ها پيش برد.

امام حل مسئله گروگان‌ها را

به مجلس واگذار كردند

امام به اين نتيجه رسيدند كه اين مسئله بايد حل شود وقضيه را به مجلس محول كردند كه من رييس آن بودم. در مجلس هم، نيروهاي تند انقلا‌بي سختگيري مي‌كردند وشرطهاي سختي مي‌گذاشتند; مثلا‌ مي‌خواستند آمريكا عواقب كودتاي 28مرداد ومسائل پس ازآن را بپذيرد. به هر حال شرايط سخت بود، بخشي از نيروهاي انقلا‌بي نمي‌‌خواستند مسئله تمام شود وما هم مي‌دانستيم امام مايل هستند قضيه حل شود و راه‌حل آن را به مجلس محول كرده بودند. سخت‌گيري بعضي‌ها با كمك حضرت امام رفع شد و مجلس با بحث‌هايي كه انجام داد، در نهايت، راه حل را مشخص كرد.

كميسيون تحقيق درباره جنايات شاه وآمريكا

آغاز فعاليت كميسيون بين المللي تحقيق بررسي جنايات شاه ودخالتهاي آمريكا در ايران، كه مورد نظر سازمان ملل بود. با تصويب شوراي انقلا‌ب پيگيري وزارت امور خارجه حاصل شده بود، علا‌وه بر جريان انتخابات مجلس شورا، از مهمترين بحث‌هاي آخرين ماه سال 85 بود.

طبق گزارش صادق قطب زاده( سرپرست وقت وزارت امور خارجه)، كميسون مزبور به خاطر بررسي سه مسئله نقض حقوق بشر توسط آمريكادر ايران«‌جنايات شاه در ايران » و« ملا‌قات با گروگانها براي كسب اطمينان از سلا‌متي آنها»، با حضور چند شخصيت معتبر بين المللي كه همه آنها به انتخاب دولت ايران بود، شكل گرفته و به ايران آمده بود. امام تشكيل اين كميسيون را قبول داشتند، به همين دليل شوراي انقلا‌ب نيز، ‌فعاليت و حضور آنها را در ايران تصويب و مقرر كرد، جلسه اي با دانشجويان براي هماهنگي بيشتر تشكيل شود. در اين جلسه كه با حضور بني صدر(در تاريخ15اسفند1358) تشكيل شد وآقايان موسوي اردبيلي، مهندس سحابي، قطب زاده و من به نمايندگي از شوراي انقلا‌ب، در آن حضور داشتيم، ازدانشجويان خواسته كه براي بستن راه‌هاي سو استفاده آمريكايي‌ها و نيز گرفتن ابتكار عمل از دست آنها، با اين هيئت همكاري كنند. دانشجويان شرط‌هايي براي اين كار گذاشتند وچندان مايل به اين همكاري نبودند، آنها به ويژه مي‌خواستندكه بين قضيه بررسي جنايات شاه وآمريكا در ايران با مسئله ملا‌قات با گروگان‌ها، تفكيكي ايجاد شود، تا هم ملت ايران به حق خود برسد و هم از سو استفاده‌هاي احتمالي جلوگيري شود.

بني صدر و قطب زاده، نظريات دانشجويان را نپذيرفتند و آ‌ن را رد كردند. ما تاكيد داشتيم كه بايد كاري كرد كه كميسيون بدون نتيجه باز نگردد، ودولت ايران نيز تضعيف نشود. سرانجام چيزي عايد نشد وقرار شد مذاكره ادامه يابد. من با دانشجويان مسلمان پيرو خط امام، در دو جلسه طولا‌ني ديگرهم صحبت كردم، آنها به ما گفتند كه حاضريم جمعي از گروگان‌ها را به عنوان شاهد جنايات شاه نشان دهيم، ولي ديدن تمامي‌گروگان‌ها ضرورتي ندارد. اما در اين طرف هم، مخالفت‌هايي با اين طرح دانشجويان خصوصا از طرف بني صدر وقطب زاده بود كه سرانجام آنها را مجبور به اتخاذ تصميم ديگري كرد، تصميمي كه به دنبال مصاحبه بني صدر، نمود عيني يافت.

بني صدر پس از ناكامي‌در جلب نظر دانشجويان، در مصاحبه اي از آنان خواست كه گروگان‌ها را به دولت و شوراي انقلا‌ب تحويل دهند ومدعي شد كه امام نيز با اين طرح موافقت دارند. دانشجويان هم، كه از پيش چنين طرحي داشتند، بلا‌ فاصله نامه اي به امام نوشتند و ضمن اشاره به موضعگيري‌هاي رئيس جمهور و برخي از مقامات دولتي عليه آنها، در خواست كردند كه گروگان‌ها را از آنها تحويل بگيرند. امام هم با اين پيشنهاد موافقت كردند و در حكمي خطاب به آقاي (سيد محمد) موسوي خوئيني‌ها، فرمودند: «مقتضي است تا( تعيين) تكليف قطعي كه به عهده مجلس شوراي اسلا‌مي‌است، حفاظت جاسوسان آمريكايي را به عهده شوراي انقلا‌ب قرار داده و به خدمت خودتان در اين امر خاتمه دهيد.» و بعد هم از شوراي انقلا‌ب خواستند كه گروگان‌ها را تحويل بگيرد.

در اين ميان، چون حكم امام انتشار عمومي‌نيافته بود، تحويل گروگان‌ها به شوراي انقلا‌ب، با مخالفت‌هاي شديد مردم و برخي از سياسيون همراه شد، تا جايي كه كار به اعتصاب‌ها و تحصن‌هاي اعتراضي نيز كشيده شد و گروهي هم خواستار استعفاي صادق قطب‌زاده از وزارت امور خارجه شدند. من شخصا با تحويل گروگان‌ها مخالف بودم، زيرا معتقد بودم كه اصولا‌ مقامات رسمي نمي‌توانند، نگهدار گروگان‌ها باشند و حق نيست كه آنها به شوراي انقلا‌ب تحويل شوند.

سرانجام شوراي انقلا‌ب (در تاريخ 20 اسفند 1358)، در حضور امام تشكيل جلسه داد و به دنبال بحث و بررسي‌هاي صورت گرفته، امام پيامي‌صادر كردند كه بر مبناي آن قرار شد كليه مدارك مربوط به دخالت آمريكا و شاه در هيئت بررسي و تحقيق جنايات دولت آمريكا و شاه قرار و هيئت‌براي بازجويي از گروگان‌ها و ملا‌قات با آنهايي كه در پرونده جنايات آمريكا و شاه دخالت دارند، آزاد باشد. همچنين قرار شد اگر هيئت بررسي، نظر خود را در تهران درباره جنايات شاه مخلوع و دخالت‌هاي آمريكاي متجاوز ابراز داشت، ملا‌قات با تمامي‌گروگان‌ها، برايشان بلا‌مانع است.

در زمينه تحويل گروگان‌ها هم اكثر اعضاي شوراي انقلا‌ب گفتند كه ما نمي‌خواهيم چنين كاري صورت بگيرد و آنها بايد همچنان در اختيار دانشجويان باشند. امام هم، نظر ديگري ندادند و برايشان اين مهم بود كه جنايات شاه و آمريكا، مورد بررسي قرار گيرد و نتيجه آن در ايران اعلا‌م شود.به اين ترتيب، شوراي انقلا‌ب هم گروگان‌ها را تحويل نگرفت.

اين مسئله به سود دانشجويان خاتمه يافت و آمريكايي‌ها از حل و فصل سريع مسئله، كلا‌ نااميد شدند و به فكر كارهاي ديگري از جمله اعمال تحريم‌هاي اقتصادي و فشارهاي بين‌المللي بيشتر و نيز قطع رابطه با ايران افتادند. اعضاي كميسيون نيز، ايران را (در تاريخ 21 اسفند 1358)، بدون دستيابي به نتيجه‌اي خاص، ترك كردند.

آنها مدعي بودند اجراي شرايط تعيين شده از سوي امام، ادامه كار كميسيون را غير ممكن كرده است.

درباره ی سید محمد هاشم پوریزدانپرست

دانشجویان مسلمان پیرو خط امام تسخیر لانه جاسوسی

مطلب پیشنهادی

روایت عزت الله ضرغامي رئیس صدا و سیما و از دانشجویان مسلمان پیرو خط امام از سیزده آبان 58 و تسخیر لانه جاسوسی آمریکا برای اعتراض به بردن شاه به آمریکا

روایت عزت الله ضرغامي رئیس صدا و سیما و از دانشجویان مسلمان پیرو خط امام از سیزده آبان 58 و تسخیر لانه جاسوسی آمریکا برای اعتراض به بردن شاه به آمریکا

روایت عزت الله ضرغامي رئیس صدا و سیما و از دانشجویان مسلمان پیرو خط امام از سیزده آبان 58 و تسخیر لانه جاسوسی آمریکا برای اعتراض به بردن شاه به آمریکا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *